Rijkswaterstaat begint deze week met ontpoldering van de Noordwaard. Het gaat om één van de grootste projecten van Ruimte voor de Rivier. De werkzaamheden betreffen het deels doorstroombaar maken van de polder en de aanpassing en aanleg van terpen. Landbouw in het gebied blijft mogelijk, en de meeste bewoners kunnen er gewoon blijven wonen en werken.

Hoeveel knelpunten uit het Meerjarenprogramma Ontsnippering (MJPO) zijn inmiddels opgelost? Om deze en andere vragen te beantwoorden wordt op de website van het MJPO een herziene versie van de Q&A MJPO gepubliceerd. Daaruit blijkt onder meer dat van de 215 knelpunten die in de periode 2005-2018 aangepakt worden, er eind 2011 59 waren opgelost.
In het nationaal gebiedsgerichte programma MJPO werken rijk en provincies samen met partners aan het wegnemen van ecologische barrières in de EHS die zijn ontstaan door en aanleg en gebruik van rijksinfrastructuur.

In het project ‘Monitoring Stroomgebieden', dat in 2003 van start is gegaan, zijn van vier stroomgebieden bronnen en routes van nutriënten in kaart gebracht. Dit om beleidsmakers en waterbeheerders inzicht te geven in hoe zij kunnen sturen op schoon water in stroomgebieden. Alle resultaten van het project zijn nu overzichtelijk gebundeld in een boek.

Op een voormalig proefbedrijf van Wageningen UR in Zegveld (Utrecht) wordt een Veenweiden Innovatiecentrum opgericht. Het centrum moet een bijdrage gaan leveren aan een (economisch) vitaal en klimaatbestendig veenweidelandschap, met een gezonde landbouwsector en een duurzaam bodem- en watersysteem. Mensen en kennis worden daarvoor gebundeld en innovatie wordt gestimuleerd.

In de toekomst zullen we steeds vaker te maken krijgen met extreme situaties in klimaat, zowel wat droge als natte omstandigheden betreft. Het recente overstromingsgevaar in Noord-Nederland heeft de discussie omtrent waterbeheer weer aangewakkerd. Zijn we in Nederland nog wel voldoende in staat ons te beschermen tegen het water? ‘Ja,' zei staatsecretaris Joop Atsma, die meent dat de modernisering van het waterbeheer al in volle gang is. ‘Nee,' zeggen anderen. Volgens de Nijmeegse hoogleraar Toine Smits zullen Nederlanders moeten accepteren dat ze vaker te maken krijgen met extreme omstandigheden, en ook betrokken moeten worden bij het waterbeheer.

Ter uitvoering van de Omgevingsvisie Drenthe heeft Gedeputeerde Staten een begin gemaakt met de opstelling van gebiedsagenda's. De provincie zal worden verdeeld in drie werkgebieden - Noord-Drenthe, Zuid- en Oost-Drenthe, en Zuidwest-Drenthe - die elk een eigen gebiedsagenda krijgen, opgesteld in samenwerking tussen gemeenten, waterschappen en andere betrokkenen. De gebiedsagenda's moeten uiteindelijk leiden tot uitvoeringsprogramma's. Met de nieuwe werkwijze worden de huidige vijf gebiedscommissies vervangen. Hoewel de commissies van grote waarde zijn gebleken, vragen krimp en de slechte economische situatie een nieuwe aanpak van de Omgevingsvisie.

Elsevier en het Kadaster hebben voor het eerst sinds 1997 alle Nederlandse grondeigendom in kaart gebracht. Daaruit blijkt dat ongeveer een zevende van de 3,3 miljoen hectare grond (een half miljoen) in handen is van het rijk. En dat maakt de overheid nog altijd tot de grootste grondbezitter van Nederland. Maar sinds de jaren negentig is een trend ingezet om die rijksgrond te verkopen, een trend die met de huidige bezuinigingen ook de komende jaren zal doorzetten. Inmiddels is meer dan de helft van alle gronden, 1,8 miljoen hectare, in particulier bezit. Dit leidt tot veel dynamiek in grondbezit.

BoerenNatuur vraagt Gedeputeerde Staten eerst aanvullend onderzoek te doen, alvorens de ganzenfoerageergebieden in Groningen en Friesland op te heffen. Volgens de organisatie kan opheffing grote nadelige gevolgen hebben, onder andere omdat schadebeperking door grootschalige afschot van de vogels maatschappelijk onhaalbaar is en desastreus is voor de weidevogelstand. Bovendien worden boeren vanuit Europa deels gecompenseerd in de onkosten wanneer zij ganzen gedogen. Het ministerie van EL&I en de provincie lijken met de gebieden te willen stoppen nadat onderzoek heeft uitgewezen dat de kosten ervan gemiddeld hoger zijn dan de werkelijke schades aan landbouwgewassen. BoerenNatuur noemt dit voorbarig.

Meer dan tachtig procent van de 85.000 hectare landbouwgrond die tussen 1996 en 2008 werd omgezet, kreeg een rode bestemming. Dat zegt het Landbouw Economisch Instituut (LEI), dat de laatste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek op verzoek van Trouw analyseerde. De conclusie ontkracht die van staatssecretaris Bleker (landbouw), die meent dat landbouwgrond vooral ten koste gaat van natuur. In genoemde periode werd echter slechts 7000 hectare landbouwgrond in natuur omgezet. Daarbij ging het bovendien voornamelijk om de relatief marginale gronden, en niet om vruchtbare landbouwgrond.

Op 30 december 2011 is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) in werking getreden. Dit besluit zorgt voor versnelling van de besluitvorming en vermindering van bestuurlijke drukte. Een aantal rijksbelangen wordt met het besluit geborgd in bestemmingsplannen en andere ruimtelijke plannen van overheden. Het gaat onder meer om de bescherming van de waterveiligheid in het kustfundament en in en rond de grote rivieren, en bescherming en behoud van de Waddenzee en enkele werelderfgoederen. In de loop van 2012 zal het besluit worden aangevuld met de ruimtevraag voor een aantal andere onderwerpen, als de ecologische hoofdstructuur (EHS) en de veiligheid van primaire waterkeringen.